نقد و بررسی کتاب الخلافة العباسیة

دکتر فاروق عمر فوزی یکی از اساتید تاریخ است که تا کنون چندین کتاب در زمینه تاریخ عباسیان نوشته است. کتاب «تاریخ العباسیه» در دو جلد به چاپ رسیده، جلد اول با نام «عصر القوة و الازدهار» که از پیدایش عباسیان تا آخر خلافت متوکل عباسی است. این دوره دوران اوج و شکوفایی خلافت عباسی بوده است. جلد دوم با نام «عصر السقوط و الانهیار» دوران انحطاط و سقوط حکومت عباسی را مورد بررسی قرار می دهد.

مزایای کتاب (به طور خلاصه):

-: جامع بودن کتاب: به طوری که تمام زوایای خلافت عباسیان را مورد بررسی قرار داده است.

-: دسته بندی جالب و مورد قبول: همین که کتاب را به دو قسمت اوج و شکوفایی، و انحطاط و سقوط دسته بندی کرده است، نمودی از دسته بندی کامل و جالب عناوین است.

من حیث المجموع این کتاب در مورد حکومت عباسیان بسیار مفید و اطلاعات کامل و جامعی را به مخاطب ارائه می دهد.

اما چرا با مذاق ایرانیان سازگار نیست؟!

همانطور که می دانید بسیاری -یا شاید اغلب- مورخان، جنبش عباسیان را بیشتر جنبشی ایرانی می دانند که حکومت کاملا عربیِ بنی امیه را ساقط کردند و عباسیان را روی کار آوردند. حکومت عباسیان- به خصوص در عصر اول- چنان رنگ و بوی ایرانی به خود گرفته بود که برخی از مورخین متقدم و متاخر، حکومت عباسیان را ادامۀ امپراتوری ساسانی دانسته اند.(و به نظر این حقیر هم این نظریه درست است). اما دکتر فاروق عمر فوزی نظریۀ جدیدی را بیان می کند. دکتر فاروق عمر فوزی بر این عقیده است که جنبش عباسیان، جنبشی کاملا عربی بود و برای ایرانیان در این جنبش نقش زیادی قائل نیست. به عبارت دیگر: به نظر من، در نوشته های فاروق عمر فوزی، تعصبات شدید عربی به خوبی نمایان است و ایشان نمی خواهد قبول کند که در برهه ای از تاریخ ایرانیان بر اعراب برتری پیدا کردند و بانیان اصلی رشد و شکوفایی خلافت عباسی بوده اند. البته باید اذعان کرد که ایشان در این کتاب نظریۀ خود را تا حدودی استوار  بیان کرده اند و من هم در اینجا در صدد نقد این نظریه نیستم (اما انشاءالله اگر عمری بود اینکار را خواهم کرد.) اما به طور خلاصه می توانم بگویم که تعصبات شدید عربی باعث خدشه دار شدن این نظریه، در کتاب شده است. تا جایی که انسان گمان می کند، نویسنده در این کتاب، اصلا نمی خواهد به  وجود ایرانیان را در این جنبش اشاره کند.

به همین دلیل احساس کردم این کتاب نمی تواند برای مخاطب فارسی و ایرانی جالب و مناسب باشد علاوه بر اینکه به نظر خودم نظریه نویسنده در کتاب بسیار ضعیف و سست است. اما به هر حال در ترجمه تاریخ عباسیان از این کتاب بسیار استفاده کرده ام و نکات جالب و خواندنی آن را به کتاب اصلی خودم افزوده ام.

نسخه پی دی اف و اسکن شده این کتاب به زودی در سایت تخصصی تاریخ اسلام قرار خواهد گرفت.

/ 4 نظر / 16 بازدید
کیوان

این مطلب خیلی جالبه لطفا کتابهای تاریخی رو بیشتر معرفی کنید و مطلب بنویسید در ضمن سایت تخصصی تاریخ اسلام هم عالیه امیدوارم موفق باشید.

سلام وبلاگ پرباری بود ببخشید یک سوال داشتم اگر بخواهم گرگان را در زمان عباسیان بررسی کنم از چه منابعی ووبلاگ هایی بااین محتوا استفاده کنم .اگر در این زمینه کمی راهنمایی ام کنید سپاسگذارم

بشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه

باسلام ماه مبارک و پر فیض رمضان را تبریک عرض میکنم بنده یک سوال رو که بامناسبت هم هست و عزیزلن حتما این شبها مشغول ان هستند در وبلاگ قرار داده ام و ان سوال مربوط به صلاة تراویح است لطفا عزیزان بیان ومن رو توجیه کنند که به قول معروف قضیه از چه قرار است در صفحه اول وبلاگ صلاة تراویح. باتشکر